Otter

Biodiversiteit



Delen

Over dit project

De otter liet zich 30 jaar lang niet zien in België. Was hij er gewoon niet of verstopte hij zich te goed? Sinds 2012 duiken er af en toe sporen op die wijzen op de aanwezigheid van een otter op verschillende plaatsen in België. Maar voordat de otter België terug als een geschikte habitat zal beschouwen, ligt er op veel plaatsen nog wel wat werk op de plank. 

WWF, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek en UAntwerpen, brachten in 2019 een studie uit waaruit bleek dat de Scheldevallei veel opportuniteiten heeft voor de otter. Daarom startte WWF samen met het Agentschap voor Natuur en Bos en de Regionale Landschappen het project Otterland, om samen met vele lokale partners van de Scheldevallei opnieuw een otterparadijs te maken.

Daarnaast wordt via communicatie en sensibilisatie ook geïnvesteerd in het draagvlak voor de terugkeer van de otter. Zo kunnen we de otter met open armen ontvangen! 

Projectinfo

Wanneer? Jaarrond

Waar? De Antitankgracht (van Stabroek tot Ranst)

Meer weten? Contacteer Bert Vereyken voor meer informatie: bert.vereyken@rldv.be - 03 312 87 14

De terugkeer van de otter

Waarom is dit belangrijk?

De terugkeer van de otter is een hoopvol symbool voor de heropleving van de biodiversiteit in Vlaanderen.

Door de habitat van de otter te verbeteren ... 

  • helpen we ook heel veel andere soorten (vispopulaties, insecten, vogels en andere soorten die mee genieten van de natuur die naast waterlopen herleeft) 
  • worden ook mensen beter beschermd tegen wateroverlast
  • helpt men zoetwatervoorraden beter te beschermen en te zuiveren
  • biedt dit ook voor mensen meer mogelijkheden tot ontspanning en toerisme

De habitat van de otter verbeteren is dus niet enkel positief voor de otter zelf, maar ook voor andere diersoorten én voor de mens.

Mogelijke ingrepen

Mogelijke ingrepen om het leefgebied van de otter aanzienlijk uit te breiden zijn:

  • zorgen voor meer meanderende rivieren en beken
  • investeren in dichtbegroeide oevers
  • rust- en nestplaatsen voorzien waar nauwelijks mensen komen
  • gebieden met vervuild water saneren
  • nieuwe watervervuiling tegengaan
  • verkeersslachtoffers proberen vermijden met looprichels, natuurlijke oevers of tunnels onder bruggen

Met communicatie en sensibilisatie wordt geïnvesteerd in het draagvlak voor de terugkeer van de otter. 

Otter habitat

Het project Otterland concentreert zich op de terugkeer van de otter in volgende gebieden in Vlaanderen:

De Scheldevallei

  • Rivierpark Scheldevallei (van Destelbergen/Wetteren tot Kruibeke/Rumst)
  • De Antitankgracht (van Stabroek tot Ranst)

Het Maasbekken

  • Rivierpark Maasvallei
  • Grenspark Kempen-Broek

De kaarten hieronder geven meer detail.

Otter in onze Voorkempen

De otter liet zich al opmerken aan de Antitankgracht in Ranst, Brasschaat en Kalmthout. Dat is een indicatie dat onze regio belangrijk is voor otters, minstens als migratiecorridor, mogelijk als leefgebied.

De Antitankgracht is een belangrijke ecologische verbindingszone, maar kruist veel (spoor)wegen en kanalen. Daar lopen dieren het risico om aangereden te worden of om te verdrinken. Natuurpunt inventariseerde alle knelpunten en formuleerde oplossingen. Hier gingen we mee aan de slag, met resultaat:

Europees Interreg-dossier 'Otter over de grens' goedgekeurd

Eind 2023 gaf Interreg Vlaanderen-Nederland groen licht voor het project 'Otter over de grens'! De komende drie jaar bundelen 16 partners in Vlaanderen en Nederland hun krachten om het leefgebied van de otter in de grensregio te versterken. Naast het uitbreiden van habitats, wordt er hard gewerkt aan het verbeteren van waterkwaliteit en is er monitoring, kennisdeling en sensibilisatie. Met ecotunnels en ecoduikers zetten we vol in op ontsnippering, waardoor de leefgebieden met elkaar worden verbonden en otters veilig blijven.

Naast Europa investeren de Vlaamse Milieumaatschappij, Agentschap Natuur en Bos en gemeentes mee in maatregelen. 

Geplande werkzaamheden

  • Heidestraat Zuid, Kapellen
  • Miksebaan, Brasschaat
  • kanaal Dessel-Schoten: hier plaats het Agentschap Wegen en Verkeer FaunaUitstapPlaatsen (FUP's) 

Otterexpo: Olga de otter

Knijpen otters hun neus dicht onder water? Blijven er soms graatjes steken in hun keel? En waarom zwemmen ze niet onder bruggen door? Dat en veel meer ontdek je tijdens "Olga de otter", de reizende tentoonstelling over de otter in Vlaanderen.

Alle praktische informatie is terug te vinden op de website van WWF.

© WWF

Interessante weetjes

Educatief pakket voor scholen

© RLSD

Om kinderen bewust te maken van het belang van de otter, lanceert WWF een educatief pakket voor scholen. De map bevat 10 thematische steekkaarten en neemt de klas mee op ontdekkingsreis met de otter. Dit pakket is volledig gratis en kan hier gedownload worden.

Download het pakket hier

Webinar

© Claudia Peters

Melanie Pekel is al verschillende jaren actief om de terugkeer van grote zoogdieren tot een goed einde te brengen. Zij houdt zich bezig met het monitoren van otters, het karteren van knelpunten en het vinden van oplossingen. In dit webinar vertelt ze ons alles over ecologische ontsnippering voor otters.

Herbekijk de webinar

Webinar

Waar leven otters, wat eten ze en wat is het grootste gevaar voor de otter? 
Hugh Jansman (Wageningen Environmental Research) vertelt het je allemaal. En Céline De Caluwé (WWF-België) legt uit hoe het met de otters in België gaat.

Herbekijk de webinar

Podcast

© Illustratie (c) Dribbble - Alfrey Davilla

Het Geluidshuis trok met de vraag ‘Hebben otters soms last van graatjes in hun keel?’ naar Céline De Caluwé van WWF. Deze grappige en speelse podcast over de otter en zijn bedreigingen werd gemaakt op maat van kinderen!

Beluister de otter-podcast

Webinar

Tijdens dit webinar kom je alles te weten over de otter. We starten met een leuke otterquiz en komen te weten waarom het zo'n goed nieuws is dat de otter terugkeerde naar Vlaanderen, én hoe we deze terugkeer verder kunnen ondersteunen!

Herbekijk de webinar

Wist je dat ... 

© Schwoaze

De Scheldevallei de enige gekende plaats is waar de otter zich in Vlaanderen opnieuw voortplant? Deze dieren zijn erg territoriaal en hebben grote oppervlaktes nodig om te kunnen gedijen. Het goede nieuws: onze regio beschikt al over 40 km² prima otterhabitat. Nog beter nieuws: mits de nodige inspanningen, kan daar nog eens 20 km² aan toegevoegd worden! Daar werken we de komende jaren graag aan mee met het project 'Otterland'. 

Misschien vind je dit ook interessant: