Een goed zicht op het erfgoed in de regio is de basis voor een doordacht behoud en beheer. Daarom bouwt Erfgoed Voorkempen stapsgewijs aan een gebiedsdekkende bouwkundige inventaris.
Via gerichte inventarisatieprojecten brengen we waardevolle gebouwen en erfgoedelementen in verschillende gemeenten in kaart. We combineren veldwerk met archiefonderzoek en documenteren elk pand volgens een vaste methodologie. Vervolgens wordt de erfgoedwaarde beoordeeld aan de hand van een uniform waarderingssysteem.
Zo ontstaat een steeds vollediger beeld van de historische architectuur in de Voorkempen. De inventaris maakt niet alleen zichtbaar welk erfgoed bewaard is gebleven, maar vormt ook een belangrijke basis voor toekomstige keuzes rond behoud, beheer en herwaardering.
Erfgoed Voorkempen onderzocht de bebouwing langs de Turnhoutsebaan in Wijnegem. Het onderzoek strekte zich uit van de brug over het Albertkanaal tot de Fortveldstraat aan de noordzijde en de gasthuissite aan de zuidzijde.
In totaal werden 206 gebouwen en erfgoedelementen geïnventariseerd. Daarvan kregen 50 relicten een hoge tot zeer hoge erfgoedwaarde.
De inventaris brengt bekende blikvangers zoals het oorlogsmonument aan de ingang van het Wijnegemhof, het voormalige gemeentehuis en het herenhuis van oud-burgemeester Hippolyte Meeùs opnieuw onder de aandacht. Tegelijk kwamen heel wat minder bekende erfgoedparels aan het licht: eclectische burgerwoningen, historische dorpscafés en een dokterswoning uit 1962, ontworpen door architecten van de Turnhoutse School.
Ook kleinere elementen maken deel uit van het onderzoek. Zo werden onder meer historische ophangpunten voor de trambovenleiding, winkelpuien en waardevol schrijnwerk geregistreerd.
Het bewaarde erfgoed langs de Turnhoutsebaan vertelt mee het verhaal van de ontwikkeling van Wijnegem en laat zien hoe de gemeente doorheen de tijd veranderde.
In Wommelgem richtte Erfgoed Voorkempen zich op een vaak onderbelichte vorm van erfgoed: een- en anderhalflaagse dorpswoningen.
Deze bescheiden woningen, die vooral tussen de late 18de en vroege 20ste eeuw werden gebouwd, vormen een belangrijk onderdeel van het historische dorpsweefsel. Door hun kleinschalige en sobere karakter worden ze echter niet altijd als erfgoed herkend. Daardoor verdwijnen ze geregeld of worden ze bij verbouwingen ingrijpend gewijzigd.
De inventaris bracht 141 bewaarde dorpswoningen in kaart. 36 daarvan kregen een hoge tot zeer hoge erfgoedwaarde. Tot deze pareltjes horen onder meer de voormalige woning van de eerste eeuwelinge van Wommelgem en haar kleinzoon Adolf Mortelmans die tijdens WOII sneuvelde, en een dorpswoning gelegen te Kerkplaats waarvan de kern als brouwerij mogelijk zelfs tot de vijftiende eeuw teruggaat.