Nieuwe houtkanten versterken het landschap in Essen

19 januari 2026 - Gemeente Essen zet samen met Regionaal Landschap de Voorkempen stappen richting een sterker, biodivers en klimaatrobuust landschap. In het kader van het Vlaams Houtkantenplan werd Essen geselecteerd voor een meerjarig project dat inzet op nieuwe houtkanten, bomenrijen en knotbomen op openbaar domein. De uitvoering startte in 2024 en loopt tot eind 2028. De eerste aanplanten vonden begin januari 2026 plaats.

Houtkanten: groene verbindingen voor mens en natuur

Houtkanten, hagen en bomenrijen zijn veel meer dan landschappelijke elementen. Ze vormen schuil- en voedselplekken voor dieren, verbinden natuurgebieden met elkaar en dragen bij aan waterbuffering en klimaatadaptatie. Door strategisch te planten op gemeentelijke gronden versterken we het groenblauwe netwerk én de leefkwaliteit in het buitengebied.

Twee projectgebieden

Het houtkantenplan in Essen is opgesplitst in twee zones.

• In Essen-Hoek ligt de focus op een groene verbinding tussen de Brabantse Wal en de Kalmthoutse Heide, met nieuwe houtkanten en het aanvullen van bestaande bomenrijen in het landschap.
• In het tweede projectgebied, Horendonkse Bossen – Kalmthoutse Heide, gelegen in de Ruilverkaveling Nieuwmoer worden houtkanten en bomenrijen ingezet als ecologische stapstenen. Zo groeit de verbinding tussen de Horendonkse bossen, het speelgroen en vernattingsproject Wildertnis en de Kalmthoutse Heide. 

Eerste aanplanten op het terrein

Vorige week werden op verschillende locaties nieuwe bomen en houtkanten aangeplant. Langs trage wegen en veldwegen kwamen onder meer zomereiken, elzen en iepen, soorten die goed aangepast zijn aan natte of voedselarme bodems en die een mooie ecologische waarde hebben. Zo biedt de zomereik voedsel en schuilplaatsen aan honderden insectensoorten, terwijl elzen bijdragen aan een betere bodemkwaliteit.

Onder bestaande bomenrijen werden meerlagige houtkanten aangelegd met struiken zoals hazelaar, meidoorn, vlier, veldesdoorn en hondsroos. Deze struiken bloeien en dragen bessen op verschillende momenten in het jaar, wat zorgt voor een continue voedselbron voor vogels, bestuivers en kleine zoogdieren. Door deze combinatie van bomen en struiken ontstaat een robuuste groenstructuur die niet alleen het landschap versterkt, maar ook de biodiversiteit zichtbaar doet toenemen.

De komende jaren volgen nog bijkomende aanplantingen, mét aandacht voor bescherming, nazorg en beheer, maar ook voor het vrijwaren van de inritten van landbouwvoertuigen.

RLDV coördineert de uitvoering en communicatie, in nauwe samenwerking met de milieudienst van Essen. Middelen voor uitvoering zijn er via de Vlaamse Landmaatschappij.