Cursus Fortengordel en Antitankgracht

Wat karakteriseert de Antwerpse Voorkempen meer dan de Fortengordel en de Antitankgracht? Ooit gebouwd om Antwerpen te beschermen tegen vijandelijke legers, vormt deze combinatie van versterkingen nu één van de belangrijkste natuurgebieden en -verbindingen uit de regio.



De Vroente: Putsesteenweg 129, Kalmthout & op locatie

Startplaats

26 September 2026 | 19u30

Start

26 oktober 2026 | 17u00

Einde

€35 voor Natuurpuntleden, €50 voor niet-leden

prijs
Delen

Leer bij over de Antitankgracht 

Ruggengraat van natuur en geschiedenis in de Voorkempen

De forten van de buitenste gordel werden gebouwd in de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog, maar vormen meer dan honderd jaar later een ideaal winterverblijf voor vleermuizen. De Antitankgracht werd aangelegd net voor de Tweede Wereldoorlog en verbindt de forten, de Kalmthoutse Heide, de bossen van Kapellen en Brasschaat en het Klein en Groot Schietveld. Hierdoor kunnen vleermuizen en andere zoogdieren, vogels en kleinere dieren tussen deze gebieden migreren en er voedsel vinden. Bovendien brengt de gracht het hele jaar door relatief zuiver water en koelte in een omgeving waar dat niet vanzelfsprekend is. Niet voor niets wordt de zone rond de gracht de Antwerpse Klimaatgordel genoemd.

Dat had anders kunnen uitdraaien. Lange tijd hing boven de gracht de dreiging van een duwvaartkanaal dat de Antwerpse Haven moest verbinden met het Albertkanaal. En ook nu zorgen ‘moderne’ problemen als versnippering, toenemende recreatiedruk en droogtestress voor kopzorgen. Hierop wil het ‘Project Antitankgracht’ van Regionaal Landschap de Voorkempen een antwoord geven.

Van militaire verdediging tot klimaatgordel en leefgebied voor wilde dieren

De forten en de gracht maken van de Voorkempen een streek met een roemrijke militaire geschiedenis, een interessant heden en een hoopvolle toekomst. Om hierover meer te weten te komen, organiseert de Zoogdierenwerkgroep van Natuurpunt Antwerpen Noord en Kempen in samenwerking met Natuurpunt Schijnbeemden en Regionaal Landschap de Voorkempen een cursus over alle aspecten van deze streek.

Onderwerpen die aan bod komen: geschiedenis van de forten en de Antitankgracht, de Antitankgracht als natuurverbinding, ‘Project Antitankgracht’, water en waterdiertjes en tenslotte vleermuizen, otter, bever en bunzing langs de Antitankgracht. We starten met een bezoek aan het Fort van Ertbrand op 26 september. Schrijf je nu in!


Praktisch

Theorie

  • Maandag 5, 12 en 26 oktober 2026, van 19u30 tot 22u30
  • De Vroente, Putsesteenweg 129, Kalmthout 

Praktijk

  • Zaterdag 26 september 2026, van 14u tot 17u: Fort van Ertbrand, Oude Galgenstraat (S-bocht), Kapellen
  • Zaterdag 24 oktober 2026: Antitankgracht, afspraakplaats en -uur worden meegedeeld tijdens de theorieles

Deelnameprijs

  • Natuurpuntleden: €35
  • Niet-leden: €50
  • Inschrijven kan via de website van Natuurpunt of telefonisch naar het Natuur.huis: 03/541 58 25